Miệt rừng tràm U Minh Hạ Cà Mau nổi tiếng với nghề gác kèo ong của Tập đoàn Phong Ngạn. Ngoài việc lấy mật, lấy tàn ong để nấu sáp, người gác kèo ong còn lấy nhộng ong để chế biến nhiều món ăn ngon, hấp dẫn, mang đặc trưng của cư dân miệt rừng như nấu cháo, làm mắm. Trong đó, hấp dẫn nhất là lấy nhộng ong để làm món gỏi ong non.

Để chế biến được món gỏi ong non, trước tiên cần có các nguyên liệu như nhộng ong mật non, bắp chuối (hoặc sọ dừa non), đậu phộng rang, nước cốt dừa, sả, tương hột, rau thơm, gia vị…

Cách chế biến: bắp chuối (hoặc sọ dừa non) thái mỏng, trộn giấm đường. Cho tương hột xay, sả băm, đậu phộng rang vàng, giã mịn cho vào chung nước cốt dừa để làm nước chấm. Nhộng ong mật non để nguyên con, cho chảo dầu lên bếp phi tỏi vàng, thơm rồi cho nhộng ong non vào xào đều và nêm nếm gia vị cho vừa ăn. Khi nhộng ong non vừa chín tới, cho vào đĩa (phía dưới có để bắp chuối hoặc sọ dừa non thái mỏng đã trộn giấm đường). Chỉ đơn giản thế thôi là đã có món ngon gỏi ong non.

Món gỏi ong non thường ăn kèm với rau răm, rau thơm, quế. Và khi đã một lần được thưởng thức thì khó có du khách nào mà quên được món ăn mang đậm hương vị đồng quê của miệt rừng tràm U Minh Hạ Cà Mau.

Diễm Phương
https://www.camau.gov.vn/

Mỗi khi du khách phương xa có dịp đến Cà Mau đừng bỏ lỡ cơ hội thưởng thức món ngon cua biển luộc chấm muối tiêu chanh – một món ẩm thực trứ danh của vùng Đất Mũi Cà Mau.

Từ lâu cua biển Cà Mau rất nổi tiếng cả trong và ngoài nước. Nhờ được nuôi trong môi trường tự nhiên nên thịt cua săn chắc, không nhiễm độc hay bị bơm chích tạp chất. Thịt cua biển Cà Mau vừa chắc, vừa thơm, vừa ngọt, vừa bùi và gạch cua thì béo ngậy không chê vào đâu được.

Món cua luộc chế biến rất đơn giản. Trước khi chế biến nên chọn cua theo sở thích, vì cua biển có nhiều loại. Chẳng hạn như cua gạch, cua yếm vuông, cua thịt, cua cốm (cua 2 da – cua sắp lột), cua càng trắng, cua càng đỏ, cua càng sen…. Sau đó, cua được rửa sạch rồi cho vào xoong đổ xâm xấp nước rồi bật lửa. Nếu muốn luộc cua cho đẹp, còn nguyên hình dáng, không bị rụng càng, rụng ngoe thì nên giết chết cua trước khi luộc. Cua biển luộc thường chuyển dần từ màu xanh, màu xám sang màu đỏ trông rất đẹp mắt. Thông thường, cua biển luộc từ 15 đến 20 phút thì chín tới. Riêng cua gạch son, cua có trọng lượng lớn thì có thể luộc lâu hơn nhưng cũng khoảng 20 đến 25 phút là vừa.

Cua luộc thường ăn kèm với rau răm và chấm với muối tiêu chanh.

Diễm Phương
https://www.camau.gov.vn/

Tôm tích thường sinh sống, trú ngụ trong môi trường nước mặn, không bị ô nhiễm, giàu phù sa, như các dòng sông sâu, nơi ven biển. Tôm tích là một trong những đặc sản có giá trị kinh tế và có hàm lượng dinh dưỡng cao.

Cà Mau vốn được mệnh danh là miền quê “cá bạc, tôm vàng” nên hầu như loại hải sản nào cũng là đặc sản trứ danh nổi tiếng. Riêng tôm tích có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon và bổ dưỡng. Trong đó, ngon nhất, hấp dẫn nhất có lẽ là món tôm tích luộc nước dừa, chấm muối tiêu chanh.

Để có món tôm tích luộc nước dừa thơm ngon nên chọn mua loại tôm tích còn sống, có trọng lượng khoảng 3 – 4 con/kg. Loại tôm lớn cỡ này thì thân tôm mới có nhiều thịt, nhiều gạch, thịt tôm săn chắc và ngọt bùi.

Trước khi chế biến, tôm tích phải được rửa sạch. Sau đó, xếp tôm tích vào nồi, cho vào một ít gừng giã nhỏ và cho nước dừa tươi vào vừa ngập sâm sấp rồi bật lửa. Khi luộc xong, dùng kéo cắt bỏ 2 hàng gai nhọn nằm dọc theo thân mình và cắt tôm ra thành từng khoanh cho dễ lột vỏ.

Tôm tích luộc nước dừa nên ăn lúc còn nóng và chấm với muối tiêu chanh. Có thể ăn kèm với rau răm và các loại rau sống khác.

Ngoài luộc nước dừa tươi, tôm tích còn có thể chế biến nhiều món ăn khác như hấp bia, hấp cách thủy, nướng, rang muối, làm khô.

Nếu du khách có dịp về Cà Mau đừng bỏ lỡ cơ hội thưởng thức món ngon tôm tích luộc nước dửa tươi – một hương vị độc đáo của món ăn đặc sản miền quê biển này.

Diễm Phương
https://www.camau.gov.vn/

Cua đá sinh sống ở môi trường nước mặn. Thông thường loài cua này sống trầm mình dưới ao đầm nuôi tôm, sông rạch và nhất là các cửa sông ăn thông ra biển. Cua đá là một trong loại đặc sản có giá trị ở Cà Mau.

Khi đến Cà Mau, nếu thực khách muốn ăn cua biển thì có lẽ đến bất cứ quán ăn, nhà hàng nào cũng có. Nhưng nếu muốn ăn cua đá thì thực khách phải đến đúng quán mới thưởng thức được món ngon này.

Cua đá con không to như cua biển, con lớn nhất cũng chỉ bằng nắm tay, hình dáng nhìn hao hao như cua đồng. Có lẽ vì gọi là cua đá nên càng cua đá cũng cứng như đá. Muốn lấy được phần thịt bên trong thì phải dùng chày để đập hoặc dùng kềm để kẹp cho vỡ ra.

Thông thường ở các quán nghêu – sò – ốc thường chỉ bán càng cua đá đã qua ướp đá, nhưng ở TP. Cà Mau thì có những quán hải sản như: Thằng Bờm, Nhóc Nhách, Xuân Hà…bán cua đá còn sống và nguyên con. Đến đây, thực khách có thể tự tay lựa chọn những con cua đá to, chắc thịt, nhìn thấy ưng ý và cho nhà bếp chế biến. Giá bán cua đá cũng không đắc và tùy theo kích cỡ lớn nhỏ, giá dao động từ 160.000 – 250.000 đồng/kg.

Cua đá có thể chế biến được nhiều món, nhưng hấp dẫn nhất vẫn là món cua đá rang muối. Cua đá khi rang xong sẽ chuyển sang màu đỏ, thịt có màu trắng, mềm, hơi dai, thơm lừng, ăn có vị ngọt. Cua đá thường ăn kèm với rau răm và chấm với muối tiêu chanh. Nếu cua đá cái thì càng chắc thịt hơn và còn có gạch, ăn vào bùi bùi, béo béo rất hấp dẫn.

V.P.V

Món lịch um lá nhàu phải chấm với nước mắm thấm (được làm từ tương vàng, sả băm nhuyễn, ớt, nước cốt dừa, đường và đậu phộng). Gắp một miếng lịch kèm với lá nhàu chấm nước mắm thấm và ăn từ từ, khi đó vị nhân nhẫn của lá nhàu nhưng có hậu ngọt, vị béo của nước cốt dừa, đậu phộng, thêm vị cay nồng của ớt, mùi thơm của sả, nghệ sẽ đánh thức vị giác của người thưởng thức. Đó là mùi vị đặc biệt mà người ăn sẽ không thể nào quên được.

Còn nhớ vào thời những con kênh, con rạch chưa được nạo vét, hễ vào mùa nước mặn (tức là mùa khô, vào khoảng tháng 01 đến tháng 4 hàng năm), người dân vùng nông thôn hay đi dọc theo hai bên bờ sông để thụt lịch (móc lịch, bắt lịch) và đem về chế biến những món ăn thật hấp dẫn như: nướng, xào sả ớt, nấu canh chua…Nhưng có lẽ ngon nhất, hấp dẫn vẫn là món lịch um lá nhàu.

Con lịch có hình dáng giống như con lươn, da trơn rất khó bắt. Có người nói, con lịch bỏ trong thau nước còn khó bắt chứ đừng nói chi đến việc đi thụt lịch dưới bùn. Vì vậy, người thụt lịch phải có nghề.

Muốn thụt được lịch phải đợi khi nước ròng, lúc đó ở bãi bùn hai bên mé sông sẽ hiện ra những cái hang. Người thụt lịch có thể quan sát xem trên miệng hang nào có lớp bùn non mới trào ra tức là ở hang đó có lịch và lấy tay lần nhẹ theo hang để móc lịch. Khi đụng phải lịch thì dùng ngón tay giữa ngoéo chặt ở giữa lưng để con lịch không bị tuột khỏi tay. Nếu người có kinh nghiệm thì chỉ trong một giờ có thể bắt được vài ký lịch là chuyện rất bình thường.

Khi bắt được lịch thì đem về dùng tro bếp hoặc dùng nước giấm, nước chanh để vuột sạch nhớt. Nhưng nếu là người sành ăn lịch thì sẽ không dùng nước giấm để vuột nhớt, vì làm vậy lịch sẽ bị tróc da và mất hương vị của lịch, ăn không ngon. Bởi lẽ, nhiều người cho rằng, thịt lịch ngon hơn thịt lươn vì nó béo, thơm và dai.

Để chế biến món lịch um lá nhàu không khó nhưng cũng rất kỳ công, bởi gia vị gồm nhiều loại; đặc biệt, phải hái được là nhàu vừa ăn, không quá già mà cũng không quá non. Nếu lá nhàu quá non thì sẽ bị mềm và chưa đủ chất để trở thành vị thuốc, còn nếu quá già thì có vị thuốc nhưng lại bị dai, rất khó ăn. Ngoài ra, còn phải có thêm các gia vị khác như: nghệ đâm giập, sả băm nhuyễn và sả cây đập giập, nước cốt dừa, tương vàng, ớt, dầu ăn, tỏi…

Sau khi lịch đã làm sạch, bỏ ruột và để ráo nước, chúng ta có thể để nguyên con lịch cuộn tròn lại hoặc cũng có thể cắt lịch ra thành từng khúc và cho vào nồi để um. Nhưng theo kinh nghiệm của nhiều bà nội trợ, nên cắt lịch ra thành từng khúc, vì nếu để nguyên con khi um xong thịt lịch sẽ bị vỡ vụn ra, ăn không ngon.

Trước tiên, chúng ta có thể dùng ít dầu ăn và tỏi sấy cho vàng để chiên sơ qua cho thịt lịch thơm và săn chắc lại. Sau đó, cho một ít sả cây đập giập và một ít lá nhàu lót dưới đáy nồi rồi đặt lịch vào rồi cho vào một ít tương vàng, nghệ, ớt. Đặc biệt, phải có sả băm nhuyễn, tiếp tục lấy lá nhàu phủ lên trên một lớp nữa và cho nước cốt dừa vào, bỏ thêm ít gia vị sao cho vừa ăn thì bắt nồi lên bếp, đậy nắp lại và để nhỏ lửa, um lịch khoảng 30 phút thì có thể ăn được.

Món lịch um lá nhàu phải chấm với nước mắm thấm (được làm từ tương vàng, sả băm nhuyễn, ớt, nước cốt dừa, đường và đậu phộng). Gắp một miếng lịch kèm với lá nhàu chấm nước mắm thấm và ăn từ từ, khi đó vị nhân nhẫn của lá nhàu nhưng có hậu ngọt và vị béo của nước cốt dừa, đậu phộng, thêm vị cay nồng của ớt, mùi thơm của sả, nghệ sẽ đánh thức vị giác của người thưởng thức. Đó là mùi vị đặc biệt mà người ăn sẽ không thể nào quên được.

Có thể nói, lịch um lá nhàu là món ăn bổ dưỡng, thích hợp cho người cao tuổi, vì đây là món ăn, một bài thuốc nam trị đau lưng, nhức mỏi cũng rất tốt.

Sò huyết là một loại hải sản, là một đặc sản ở vùng Đất Mũi Cà Mau. Sò huyết sinh sống chủ yếu ở vùng bãi bồi, sông rạch, ao đầm nuôi tôm thuộc các vùng đất ngập mặn ven biển. Sò huyết có thể chế biến được nhiều món ăn ngon như rang muối, rang me, luộc, nấu cháo, xào sa tế, làm gỏi…Nhưng thật ra món sò huyết nướng mọi (nướng tái) mới là ngon tuyệt.

Hiện nay, trên thị trường đa số là sò huyết nuôi, kích cỡ nhỏ nên đem rang muối, rang me hoặc các món khác thì phù hợp. Nếu muốn ăn sò huyết nướng mọi thì phải tìm sò rừng (tức là loại sò huyết sinh sống trong tự nhiên ở khu vực Bãi Bồi Mũi Cà Mau, trong vuông nuôi tôm theo mô hình tôm – rừng hoặc khai thác dưới các kênh rạch vùng rừng ngập mặn). Sò huyết sinh sống ở những khu vực này thường có kích cỡ lớn (khoảng 15 – 20 con/1kg) và thịt thì ngon, ngọt hơn so với sò nuôi.

Muốn ăn sò huyết nướng mọi rất đơn giản, chỉ cần một chiếc vỉ đặt trên bếp than hồng và sau đó để sò huyết đã rửa sạch lên vỉ nướng. Do sò khi chín không há miệng nên người nướng sò huyết “có nghề hay không” là ở chỗ nướng sao cho sò vừa chín tới, dễ tách vỏ nhưng vẫn còn huyết bên trong và ăn có cảm giác thơm thơm, ngọt ngọt, giòn giòn.

Để có được con sò huyết nướng ngon, người nướng cần phải chú ý, lúc đem sò lên vỉ nướng phải để con sò thẳng đứng, miệng hướng lên trên, khi nào thấy nước sôi tràn ra từ miệng sò thì có thể gắp xuống ăn. Sò huyết nướng mọi phải ăn lúc còn nóng, chấm với muối tiêu chanh và thường ăn kèm với rau răm.

Theo y học cổ truyền, sò huyết có vị ngọt, tính mặn, có tác dụng bổ huyết, kiện vị, chữa chứng huyết hư, thiếu máu. Trong con sò huyết có nguồn chất đạm phong phú, chứa nhiều khoáng chất có giá trị dinh dưỡng cao như can xi, magiê và kẽm. Những chất này giúp bồi bổ và tăng cường sức chịu đựng dẻo dai cho cơ thể con người.

NT – https://www.camau.gov.vn/