Lần đầu tiên nhìn thấy món ốc có cái tên quyền quý này – ốc hoàng hậu, chắc chắn nhiều khách “hốt hoảng”. Con ốc to hơn cả chiếc đĩa đựng, tưởng như nuốt chửng bất kỳ món ăn nào đặt kế bên. Nhưng quán bê nguyên một con ra như vậy chỉ để “hù” khách và thể hiện sự hoành tráng. Thực tế, ốc to nên đã được thái nhỏ rồi xào xáo thành món ăn, sau đó mới đặt lại vào vỏ cho đẹp mắt.

Điểm vượt trội của ốc hoàng hậu là thớ thịt dày, giòn, khá thơm tương tự như ốc giác, ốc khế nhưng đã miệng hơn nhiều. Bởi dù có thái nhỏ thì vẫn miếng nào ra miếng nấy, khách được cảm giác ngập răng khi ăn.

Ốc to nên phải chia ra làm vài món cho đỡ nhàm. Ở Côn Đảo, người ta thường chế biến ốc hoàng hậu thành món nướng và xào sa tế. Món nướng được nhiều khách thích hơn. Ốc thái nhỏ rồi tẩm ướp khéo, bỏ lại vào vỏ, sau đó mới nướng thơm phức, nhờ vậy món vừa thơm mùi nướng vừa giữ nguyên được vị ngọt chất vốn có.

Món xào sa tế kén khách hơn, song nếu ai biết ăn cay chắc cũng rất “khoái”. Thịt ốc giòn sần sật lại thơm nhờ được gia giảm nhiều và vị sa tế rất dễ gây nghiện, khách nào miệng xuýt xoa nhưng tay vẫn không ngơi được.

Điểm trừ là giá cho “bà hoàng ốc” này khá chát, thấp nhất là 1.000.000 đồng – 2.000.000 đồng/kg. Vì vậy, chỉ khách sành điệu hoặc nhóm đi đông mới dám ăn sang như thế. Còn nếu chưa chịu chi, khi đến với Côn Đảo, khách còn có thể gọi khá nhiều món ốc thú vị, lạ miệng khác, giá vừa phải hơn, cũng được quảng cáo là đặc sản Côn Đảo như Ốc Vú Nàng, Ốc Đụng, Ốc Bàn Tay, Ốc Giác…..

Cá sủ hay cá sửu biển thường di chuyển vào các bãi đá ngầm ven biển Côn Đảo để sống và thường xuất hiện nhiều nhất vào mùa mưa. Đây là loại cá mà dân đảo thường mua về tiếp khách.

Cá Sủ là loài cá có tên gọi thông thường thứ 2 là cá sửu heo vì có mõm hao hao cá heo, mõm nhọn hàm dưới kéo dài, có bộ răng răng khoẻ, săn mòi tốt. Thích nghi điều kiện hệ sinh sái biển tại Côn Đảo.

Cá Sủ chế biến đơn giản mà ngon nhất là cắt lát mỏng hoặc phi lê để nướng, chiên, hoặc sốt cà chua, đặc biệt món cá hấp mà vẫn giữ nguyên mùi vị cá.

Cá có màu trắng bạc nhiêù chấm xanh phân bổ điều trên toàn thân và đầu, phần đầu và lưng có màu xanh xám hoặc xám sáng tuỳ vào môi trường sinh thái nơi cá sống.

Về dinh dưỡng, cá sủ có mùi vị thơm ngon, vị ngọt rất dai và có hàm lượng dinh dưỡng cao rất tốt, bổ sung nhiều dinh dưỡng. Tính bổ dưỡng của nó được ví ngang như nhân sâm, có tác dụng bổ gan, bổ thận cho thể trạng cơ thể.

Nguồn: vetaucondao.vn

Tôm mũ ni Côn Đảo đa dạng và hơn cả phong phú, được ví như vua hải sản bởi vì ngọt đậm đà của những chú tôm tươi sống. Hình dáng cực kỳ “cool” và ngầu do dễ nhận biết thông qua chi tiết như đầu dẹp ề hai bên giống như một chiến mũ, từ đó ngư dân & ngư phủ đặt tên là tôm mũ ni hay muni. Sinh sống tập trung khá phổ biến rạn san hô cứng, theo dòng nước lên xuống trên các vịnh tại Côn Đảo.

Tôm mũ ni có xớ thịt trắng, dai, mềm, mùi thơm kích thích, độ ngọt sâu, tính bổ dưỡng cao. Càng ăn càng ngon và không gây cảm giác ngán. Mỗi 100 gram thịt tôm mũ ni có 95 calories, 121mg cholesterol, 185g sodium, 0,8g tổng chất béo (36% chất béo bão hòa), 39mg omega-3, 49mg EPA, 45mg omega-6, AA.

Khi mua tôm mũ ni, nên chọn con lớn, loại 1-2 con/kg mới thực sự “đẳng cấp”. Cách chế biến tôm mũ ni không có gì gọi là cầu kỳ: Hấp, luộc hoặc nướng, nhưng phải chọn tôm tươi sống và dọn món ngon lên bàn tiệc khi phần thịt vừa chín tới.

Thực đơn của hầu hết nhà hàng nổi tiếng trên thế giới đều có món tôm mũ ni hấp tuyết nhĩ – một loại thực phẩm quý, giàu chất đạm mà dịch chiết có tác dụng tăng cường hoạt động của tế bào miễn dịch, phòng chống tế bào ung thư và bảo vệ gan.

Thường thì chỉ cần rửa sạch tôm rồi bắc lên bếp hấp, gần chín cho tuyết nhĩ vào, hấp thêm chừng 5 phút, lấy ra là dùng được. Thịt tôm màu hồng tươi, thơm phưng phức, dai, mềm và ngọt lịm.

Dân sành điệu thường dùng món tôm hấp tuyết nhĩ với rau sống, chuối chát, dưa leo, thêm chút mù tạt và “đẩy đưa” với rượu vang trắng.

Ốc giác Côn Đảo sống tại các vách đá, hang ở một số vùng biển tại Côn Sơn và quanh các hòn đảo nhỏ ở Côn Đảo. Ốc giác được chế biến thành rất nhiều món ăn đem lại ẩm thực phong phú cho miền biển đảo. 

Thịt của loại ốc này gồm hai phần. Khi nấu chín, nếu như phần cùi ốc có màu trắng trong, cứng giòn, ăn sần sật; thì phần ruột có màu nâu nhạt, mềm, vị bùi, béo. Ốc luộc khá lâu với lửa lớn khoảng một giờ mới chín. Với thịt ốc đã luộc chín, bạn có thể biến tấu thành nhiều món ngon khác nhau, tùy sở thích của các thành viên trong gia đình như có thể nướng muối ớt, hấp gừng hoặc trộn gỏi…

Những món ăn hấp dẫn được chế biến từ Ốc giác Côn Đảo

Gỏi xoài ốc giác

Gỏi xoài ốc giác là món ăn ngon, dễ “bắt miệng”, có thể dùng với cơm nóng, bánh tráng… Xoài canh đem gọt vỏ, băm thành sợi. Ngoài ra, để món ăn thơm ngon, bạn có thể dùng thêm hành phi thơm, rau răm, lạc rang, ớt tươi cắt lát giúp đĩa gỏi xoài ốc giác thêm đẹp mắt và hấp dẫn.

Hòa nước mắm ngon với đường cát trắng để làm món nước trộn chung với xoài. Ốc sau khi rửa sạch phần vỏ, đem hấp chín với gừng cắt lát mỏng (hoặc luộc), cùi ốc đuợc thái ra thành từng lát mỏng, ướp vào ốc một muỗng canh nước mắm trộn gỏi. Nước trộn gỏi còn lại cho vào khoảng hai muỗng canh nước đun sôi để nguội, nêm lại cho vừa ăn, cho thêm tỏi và ớt băm vào để làm nước mắm chấm gỏi.

Cho gỏi ra đĩa, trang trí với rau răm và hành tím phi thơm, lạc rang, rau răm và ớt tươi thái mỏng. Đây là món khoái khẩu của nhiều người, bởi vị chua chua của xoài, vị ngọt từ thịt ốc giác, cay thơm của ớt và rau răm rất dễ chế biến và ngon miệng.

Ốc giác xào

Thịt ốc giác thái vừa ăn, rau muống cắt khúc ngắn. Bắc chảo lên bếp, để ít dầu ăn, khi dầu nóng, cho thêm ít tỏi băm nhuyễn. Xào tỏi thơm, để hết ốc vào xào đều tay, khi ốc gần chín cho hành và các loại rau củ, gia vị vào, đảo đều vài lần để ốc và rau chín đều. Nêm ít dầu hào và các nguyên liệu cho vừa ăn. Món ăn có khử được mùi của hải sản vừa chín tới và vị giòn của thịt ốc.

Ốc giác nướng muối ớt

Thịt ốc giác sau khi lấy ra khỏi vỏ ốc, cắt lát vừa ăn, rồi cho lại vào vỏ ốc. Với hai con ốc, nước xốt muối ớt làm theo công thức: 2 muỗng canh đường; một canh cà phê muối; một muỗng canh dầu hào; một muỗng canh tương ớt; ớt tươi và tỏi giã nhuyễn; một ít bột nêm trộn đều vừa ăn. Cho ốc lên bếp, rưới nước xốt muối ớt vừa làm lên thịt ốc, chờ lửa nóng, xốt sôi và rút lại thấm đều thớ thịt ốc, dậy mùi thơm là chín. Với món ăn này, ngoài vị mặn ngọt và cay, nếu nướng đủ lửa, ốc sẽ có độ giòn, ngọt đậm đà.

Ốc giác hấp gừng

Đây là một trong những món chế biến rất đơn giản với chỉ vào thao tác là bạn sẽ có một món ăn giữ nguyên vị tươi ngọt của ốc. Thịt ốc thái mỏng hấp với vài lát gừng khoảng 15 phút cho dậy mùi thơm. Vị ngọt của ốc hòa cùng vị thơm và chút cay the của gừng kích thích vị giác.

 

Ngoài ốc vú nàng, tại Côn Đảo còn có loài ốc nón do vỏ xoắn tròn, hình chóp, giống như chiếc nón, mỗi con thường to bằng cả nắm tay người lớn. Ốc nón sống bám vào các bãi đá trắng, ghành đá ở Côn Đảo, nhưng tập trung nhiều ở bãi Ông Đụng nên còn gọi là ốc đụng. Đây cũng là loài hải sản chế biến được nhiều món ăn ngon cho du khách thưởng thức mỗi khi đến Côn Đảo.

Theo bà con ngư dân miệt biển, để bắt được loại sinh vật biển này không hề đơn giản, phải tính con nước, khi thủy triều rút xuống thấp, chỉ cần dong thuyền dạo mé biển nơi có những bãi đá nhấp nhô là đã có thể bắt được ốc nón. Tuy nhiên, muốn có ốc to phải lặn xuống biển ở mực nước sâu, đeo kính lặn, bình dưỡng khí, dùng đèn soi rọi vào tận kẽ đá.

Ốc nón có vỏ cứng xoắn tròn, hình chóp, gần giống chiếc nón, trông bắt mắt hơn một số loại ốc khác vì vỏ ốc được bọc một lớp vôi có hoa văn đẹp. Chế biến ốc nón không cần quá cầu kỳ. Luộc là cách phổ biến nhất mà ngư dân hay làm vì giữ nguyên được hương vị của ốc. Ốc nón rửa sơ qua nước cho sạch rồi để nguyên con cho vào nồi luộc. Thỉnh thoảng, dùng đũa trở bề ốc để thịt chín đều vì thân ốc dày và lớn. Điều lưu ý nhất khi luộc là canh thời gian vừa đủ, trong vòng dăm bảy phút cho tới khi ốc vừa chín thì phải dừng lửa ngay. Không nên luộc kỹ bởi sẽ làm thịt ốc bị săn lại, dai, ăn mất ngon.

Món trộn và gỏi ốc cũng được ưa thích ở vị tươi ngon. Ốc được luộc qua nước sôi, sau đó lể thịt ốc và thái nhỏ vừa miệng ăn. Nguyên liệu trộn gỏi chung với thịt ốc nón là thịt ba chỉ, dưa leo cắt mỏng, rau răm và đậu phộng giã nhuyễn, hành phi. Chất xúc tác tạo nên vị riêng trong món gỏi ốc nón là nước cốt chanh pha đường và một ít nước mắm cá cơm.

Ốc nón nướng là món không thể không nhắc đến vì hương thơm thoang thoảng khích thích “tâm hồn ăn uống” của thực khách. Ốc mới bắt về, để nguyên con đem chà rửa cho sạch rồi sắp lên vỉ nướng trên bếp than hồng. Ốc nón cần nướng kỹ trên lửa than liu riu, không để lửa quá già. Lửa nướng vừa phải, hơi nóng làm thịt ốc chín cả trong lẫn ngoài, tỏa mùi thơm ngòn ngọt tự nhiên. Nếu để lửa già quá, thịt săn quắt, bám lại rất khó gỡ ra. Khi nước ốc nhỏ từng giọt xèo xèo, mùi thơm bốc lên nưng nức hai cánh mũi là lúc ốc vừa chín tới. Ốc nướng xong, người ăn không cần đập từng con mà chỉ cần dùng tăm nhỏ khều nhẹ thân ốc ra ngoài.

Vị ngon ngọt, sừn sựt của ốc nướng càng thú hơn khi có bạn hữu quay quanh, nhâm nhi vài ba con, nhấp chút cay cay hơi men để bắt đầu tranh nhau nói, tranh nhau hát, tranh nhau đọc thơ và kể những câu chuyện về những lần đi bắt ốc nón, những món ngon khó cưỡng nơi biển khơi bao la…

Nhiều du khách đến tham quan Côn Đảo, thường ghé đến bãi Ông Đụng. Đây là một điểm đến với cảnh quan thoáng đãng, bãi biển hoang sơ, cát trắng mịn, không khí trong lành… nằm ở phía Tây huyện Côn Đảo, thuộc Vườn Quốc gia Côn Đảo. Tên gọi bãi Ông Đụng được lưu truyền với câu chuyện bi thương, nhưng cũng rất kỳ thú.

Từ trung tâm huyện Côn Đảo, sau khi đến cầu Ma Thiên Lãnh, du khách xuống dốc đi bộ khoảng 45 phút là đến bãi Ông Đụng. Tại đây, một bên là dốc đá với các loài cây thân lớn xanh tốt như: sồi, lim, bàng biển, lát hoa… thỉnh thoảng có vài ba chú sóc đen quý hiếm đặc trưng ở Côn Đảo chạy đuổi bắt nhau trên cành cây rậm rạp; còn một bên là bãi biển có nhiều gộp đá nhô ra biển, tạo thành vùng nước quần cư của các loài hải sản.

Vì sao có địa danh bãi biển Ông Đụng?

Các bậc cao niên ở Côn Đảo kể lại rằng: Ngày xưa, tại Giồng Nâu thuộc làng Hòa Nghị, Gò Công tỉnh Tiền Giang, có một ông thầy dạy võ. Ông có hai người con, cô con gái lớn tên là Hương, tục gọi là Nàng Hai, cậu con trai thứ tên là Ba Thọ. Tuy là phận gái, nhưng Nàng Hai có sức mạnh khác người. Phàm những cậu con trai nào buông lời ong bướm chọc ghẹo, cô sẽ dạy cho bài học nhớ đời. Vì vậy, những chàng trai cùng làng không ai dám nghĩ tới việc cưới nàng làm vợ.

Thuở ấy, làng Tân Duân Đông cạnh bên có ông bà bá hộ Sương, sanh được một trai gọi là Hai Đụng. Vốn ỷ cha mẹ có tiền dư của sẵn, nên cậu Hai Đụng tha hồ xài phá, mặc sức ăn chơi, chẳng hề biết tiếc đồng tiền do mồ hôi nước mắt của cha mẹ tạo thành sự nghiệp. Nhìn thấy đứa con hư, ông bà bá hộ Sương lấy làm lo ngại cho sản nghiệp của mình. Bởi cớ ấy, nên ông bà đã để tâm tìm một nàng dâu thiệt cao tay ấn, mong kiềm chế bớt sự ăn chơi phung phí vô độ của con trai mình. Lúc đó, trong xóm ngoài làng chỉ có Nàng Hai là đủ điều kiện mà ông bà bá hộ mong ước, nên hỏi cưới cho cậu Hai Đụng.

Sau khi cưới xong, Nàng Hai về làm dâu ít lâu thì ông bà bá hộ Sương lần lượt qua đời. Cậu Hai Đụng quen thói ăn chơi phung phí, đã từng được Nàng Hai dạy cho nhiều bài học đích đáng bằng võ lực. Vì thế, ngoài mặt cậu phải gượng vui với Nàng Hai để che mắt thiên hạ, chớ trong thâm tâm vẫn toan tính nếu có cơ hội thuận tiện sẽ giết vợ. Một hôm cậu Hai Đụng hái sẵn một trái dừa tươi và đem treo lên ngọn dừa bên bờ ao. Chờ đến khi Nàng Hai ra ngồi lặt rau, câu cá, cậu bèn giật dây cho trái dừa rơi trúng đầu vợ. Nàng Hai ngã lăn ra chết. Hàng xóm hay tin chạy tới thấy Hai Đụng ngồi khóc thảm thiết bên xác vợ. Mọi người không ai nghi ngờ điều gì.

Yên trí rằng Nàng Hai bị tai nạn chết bất đắc kỳ tử, cậu Hai Đụng đã rảnh mối nợ, từ đó mặc tình sống cuộc đời phóng đãng “ngựa quen đường cũ”. Bởi thế, chẳng mấy lúc số tài sản lớn lao của ông bà bá hộ Sương để lại lần lượt về tay người khác. Bạn bè rượu thịt trước kia đều ngoảnh mặt quay lưng, cậu Hai Đụng trở thành kẻ trắng tay, rỗng túi không nơi nương tựa, ngày phải đi xin ăn, đêm phải ngủ đầu đường, xó chợ. Hận vì nỗi thói đời đen bạc, thương cho thân phận đói rách cô đơn, nhất là việc ám hại Nàng Hai, người vợ tuy thẳng tánh nhưng chịu thương chịu khó với công việc gia đình. Hai Đụng hối hận, nếu nàng không bị giết thì giờ đây cậu đâu đến nỗi này!

Lương tâm cắn rứt giày vò, khiến Hai Đụng sống vất vưởng như kẻ mất trí. Sự hối hận thúc đẩy cậu đến nộp mình tại cửa quan đầu thú đã ám hại vợ. Quan trên xét thấy đầy đủ chứng cứ, nên kết án Hai Đụng 10 năm tù về tội sát thê và đày ra Côn Đảo. Nơi đây, Hai Đụng quá hối hận và luôn tưởng nhớ đến Nàng Hai. Sống mãi trong cảnh sầu khổ như vậy, nên chẳng bao lâu Hai Đụng qua đời tại bãi biển. Từ đó, nơi đây được người dân trên đảo gọi là bãi Ông Đụng.

Tại bãi Ông Đụng có một loại ốc bám trên các tảng đá, kích thước lớn hơn quả bàng chút ít, tròn dẹt và nhô cao như ngực phụ nữ nên được người dân địa phương đặt tên là ốc “vú nàng”, một loại đặc sản ăn ngon nổi tiếng ở Côn Đảo. Không chỉ vậy, ở Côn Đảo vẫn lưu truyền câu ca dao:

“Ai qua Đất Thắm, Bãi Bàng.

Hỏi thăm Ông Đụng vú nàng lớn chưa?”

Bãi Ông Đụng có gì?

Ngoài ốc vú nàng, tại Côn Đảo còn có loài ốc nón do vỏ xoắn tròn, hình chóp, giống như chiếc nón, mỗi con thường to bằng cả nắm tay người lớn. Ốc nón sống bám vào các bãi đá trắng, ghành đá ở Côn Đảo, nhưng tập trung nhiều ở bãi Ông Đụng nên còn gọi là ốc đụng. Đây cũng là loài hải sản chế biến được nhiều món ăn ngon cho du khách thưởng thức mỗi khi đến Côn Đảo.

Hiện nay, bãi Ông Đụng nằm trong tuyến tham quan du lịch sinh thái hấp dẫn của Vườn Quốc gia Côn Đảo.

Nguyễn Duyên
Báo Bà Rịa – Vũng Tàu