Danh sách di tích được công nhận: nhà tù Hà Tiên, Thạch Động, Mũi Nai, Bình San, Đá Dựng, chùa Xà Xía, chùa Phù Dung, chùa Tam Bảo, đình Thần Thành Hoàng

1. Di tích lịch sử nhà tù Hà Tiên – được công nhận ngày 05/09/1989 xếp hạn cấp Quốc Gia.

2. Di tích thắng cảnh Thạch Động – được công nhận ngày 21/01/1989 xếp hạn cấp Quốc Gia.

3. Di tích thắng cảnh Mũi Nai – được công nhận ngày 21/01/1989 xếp hạn cấp Quốc Gia.

4. Di tích lịch sử văn hóa Bình San – được công nhận ngày 21/01/1989 xếp hạn cấp Quốc Gia.

5. Di tích danh thắng Đá Dựng – được công nhận ngày 03/08/2007 xếp hạn cấp Quốc Gia.

6. Di tích chứng tích chiến tranh chùa Xà Xía – được công nhận ngày 11/08/2003 xếp hạn cấp Tỉnh.

7. Di tích lịch sử văn hóa chùa Phù Dung – được công nhận ngày 07/04/2004 xếp hạn cấp Tỉnh.

8. Di tích lịch sử văn hóa chùa Tam Bảo – được công nhận ngày 03/09/2004 xếp hạn cấp Tỉnh.

9. Di tích lịch sử văn hóa Đình thần Thành Hoàng – được công nhận ngày 27/01/2009 xếp hạn cấp Tỉnh.

Nhật Phương (hatien.kiengiang.gov.vn)

Qua những cơn mưa nắng trong tháng năm, tháng sáu âm lịch, nấm trong rừng tràm bắt đầu mọc. Nấm tràm mọc lên từ những lớp lá mục dưới tán rừng tràm. Tai nấm tràm phía trên có màu sẫm tím, phía dưới và thân có màu trắng. Đặc biệt, nấm tràm chỉ mọc khi trời ẩm ướt, khi có những cơn mưa giông lớn sau tháng ngày nắng hạn. Từ khi mọc đến lúc tàn, vòng đời của nấm tràm chỉ trong vòng 5 đến 7 ngày sau mỗi đợt mưa. Có lẽ cũng bởi vậy mà mỗi khi xuất hiện, loại nấm này chiếm sự thu hút đặc biệt của các bà đi chợ. Có cảm giác người ta mua nhanh, bán nhanh như sợ hết mùa, không còn được thưởng thức loại nấm đặc biệt này nữa.

Nấm tràm có thể chế biến được nhiều món như nấu cháo, xào với các thực phẩm khác, nhưng có lẽ món ăn phổ biến, quen thuộc nhất với người dân Hà Tiên vẫn là canh nấm tràm. Người dân nơi đây đã biết kết hợp một cách hài hòa giữa nấm tràm với các nguyên liệu khác như: thịt ba chỉ, tôm, trứng (trứng gà hay trứng vịt), hành lá, tiêu … để cho ra một món canh nấm tràm thơm ngon và bổ dưỡng.

Công đoạn chế biến canh nấm tràm khá công phu. Nấm được hái hay mua về gọt bỏ lớp vỏ dính đất dưới chân. Để nấm tràm bớt đắng và đỡ nhớt, nên ngâm nước muối loãng và rửa thật sạch hoặc có thể luộc qua nước sôi. Nhưng với những người đã “ghiền” cái vị đắng của nấm tràm thì không cần luộc qua nước sôi. Sau đó bắc nồi lên bếp phi thơm tỏi băm, cho thịt ba chỉ vào xào qua, tiếp đến cho tôm đã bóc vỏ và nấm tràm xào đều rồi cho nước vào đun sôi. Khi canh sắp chín thì đập quả trứng (trứng gà hay trứng vịt) vào nồi rồi khuấy nhẹ tay, tạo thành những đường vân. Trước khi tắt bếp nêm nếm gia vị cho vừa ăn, bỏ lên trên ít hành lá xắt nhỏ và rắc lên ít tiêu để tăng thêm vị thơm ngon đặc trưng của món ăn.

Thưởng thức một chén canh nấm tràm, du khách sẽ cảm nhận vị béo của thịt, trứng, vị ngọt của tôm, vị đắng nhưng thật thanh và giòn, xốp của nấm tràm, cùng mùi thơm nồng của hành, tiêu hòa quyện vào nhau, khiến cho món ăn thêm đậm đà và thanh mát. Sau khi ăn canh nấm tràm xong, rồi uống nước vào, du khách sẽ có cảm giác đắng miệng. Tuy nhiên, đây mới chính là điểm đặc trưng của nấm tràm.

Để thưởng thức món canh nấm tràm du khách có thể tìm đến các Nhà hàng, quán ăn tại Hà Tiên như:

1. Nhà hàng Hương biển, 169 đường Mạc Thiên Tích, khu TTTM, ĐT: 02973.852.072

2. Nhà hàng Cánh buồm – Hà Tiên 1, dưới dốc cầu Tô Châu, ĐT: 0939.975.656

3. Quán cơm Phước Thịnh, đường Nguyễn Phúc Chu, KP1, P. Pháo Đài, ĐT: 0919.210.086

4. Quán cơm Hiền, đường Nguyễn Phúc Chu, KP1, P. Pháo Đài, ĐT: 02973.851.850 – 0988.990.919

Đây là những địa điểm lý tưởng cho du khách khi muốn thưởng thức./.

Xem thêm: Nấm tràm Phú Quốc

Dẫu đến Hà Tiên chỉ một lần, lữ khách sẽ nặng lòng với cảnh với tình, bởi lịch sử và thi ca trong từng câu chuyện, thi vị hóa một vùng đất đa dạng địa hình, tập trung cả biển, đảo, núi non, sông ngòi, đồng ruộng, vườn cây… nơi này.

Bắt đầu từ những cái tên: Hà Tiên, Kim Dự Lan Đào, Bình San Điệp Thúy, Đông Hồ Ấn Nguyệt, Thạch Động Thôn Vân, Phù Đổng Cổ Tự như trong tiểu thuyết là điều có nguyên do, đủ nói lên cả hình ảnh, màu sắc, và những nhét thơ mộng của những địa danh.

Nếu có thời gian, bạn hãy chọn đi bằng tàu đò từ Châu Đốc, An Giang. Theo dòng kênh Vĩnh Tế, nhớ thuở cha ông đi mở cõi, lập điền, đào kênh thoát lũ ra Biển Đông vào đầu thế kỷ 19 ở biên giới Tây Nam này. Thuyền sẽ đưa ta qua những cánh đồng mùa vàng của vựa lúa Long Xuyên, có bóng cây thốt nốt vươn cao, dãy Thất Sơn hùng vĩ, và những miệt vườn hai bờ hoa trái trù phú của miền Tây Nam Bộ. Con kênh dài gần 90 km thẳng tới sông Giang Thành, đổ vào Đông Hồ rồi ra vịnh Thái Lan.

Nếu chạy bằng xe, Hà Tiên sẽ đón ta bằng cây cầu vươn trước biển, những con thuyền nhấp nhô trên sóng, trước hòn đảo Kim Dự Lan Đào – với nghĩa là đảo vàng chắn sóng. Hòn đảo nhỏ nay đã nối với đất liền, ở vị trí tiền đồn trấn giữ trước biển khơi. Những khách sạn, resort trên vị trí này có tầm nhìn tuyệt đẹp, một bên mở ra biển và một bên là thị trấn Hà Tiên với Đông Hồ và núi Tô Châu.

Thành phố Hà Tiên không lớn, hơn tất cả các thị tứ nơi khác bởi vẻ êm đềm dung dị với những khu nhà ẩn sau vườn, ven theo chân núi, hay trước mặt hồ, chạy bên sông và những bến thuyền nơi cửa biển, dập dìu thuyền cá, thuyền du lịch vào ra…

Ai về Hà Tiên cũng thích ngồi quán cà phê ngay trên mặt hồ, từ dây, trong ráng chiều buông, dập dờn tiếng sóng, nghe chuyện xưa cũ thực hư, mông lung mơ màng về thuở hồng hoang, nơi bến sông Giang Thành – tiên nữ thường giáng xuống từ trời, nên ta mới gọi chốn này là Hà Tiên.

Cũng trên con đường trước Đông Hồ, có căn nhà nhỏ của hai cố văn nhân thi sỹ với bút danh Đông Hồ và Mộng Tuyết – những cây bút cuối cùng của thời kỳ văn học lãng mạn thế kỷ 19 nối sang thế kỷ 20. Đó là những văn nhân gần gũi nhất với thi đàn Chiêu Anh Các, với những tác phẩm để lại, đưa chúng ta hướng về văn hiến Hà Tiên từ khởi thủy đầu thế kỷ 18.

Nơi ngọn núi lớp lớp màu xanh cây lá, nên người ta gọi là Bình San Điệp Thủy. Phía trước có đền thờ Mạc Cửu và còn là Mạc Thiên Tích, những người có công lớn trong việc xây dựng, bảo vệ, mở mang bờ cõi, phát triển kinh tế thương mại nhờ vào cửa biển, đề cao việc học và trân trọng văn hóa trên mảnh đất này. Thắp nén tâm nhang trong đền, và trên khu lăng mộ của dòng họ Mạc, trong khói hương giữa trời đất phong quang, ta trở về với nguồn cội xa xưa của lịch sử, một dáng hào hùng mảnh đất nơi đầu sóng ngọn gió của đất nước.

Những dẫu ấn sử thi và văn hiến, hiện hữu vô hình trong những gì không thể gọi tên, đặt tên cụ thể, còn mãi qua thời gian mà ta cảm nhận được khi đến đây, qua tìm hiểu những câu chuyện xưa gắn với từng di tích lịch sử và văn hóa của Hà Tiên.

Dẫu hôm nay, hồ Bán Nguyệt nơi Phù Dung Cổ Tự được xây lại khang trang, nhưng dường như không đúng với vị trí xưa, và cũng không còn nét lãng mạn cùng loài sen trắng như Mạc Thiên Tích dành cho nàng Ái Cơ, người đã dứt lụy đời ẩn mình nơi cửa Phật. Thì ta vẫn bồi hồi nghe chuyện ấy, và men theo tiếng mõ niệm vang lên từ gác chuông phía sau chùa, mà không khỏi tiếc nuối mối tình của anh hùng và thuyền quyên, nhiều phần là thực, hơn là truyền thuyết dân gian.

Rời xa thị xã, ta đi về hướng biển tìm về những phong cảnh đã có tiếng có tên, có bãi Dương cát trắng phủ dài nằm giữa núi và biển rất đỗi bình yên, rồi ta qua cửa biển Ba Hòn, tàu đánh cá tấp nập vào ra, chợ hải sản bên sông nhộn nhịp bán buôn. Đi qua chùa Hang, bức tranh vịnh biển Hòn Chông như một phần hình ảnh của Hạ Long trên màu xanh của biển. Những chuyến du ngoạn bằng thuyền trên vịnh ghé thăm những đảo đá khác nhau không thể thiếu trong một chuyến về với Hà Tiên.

Mũi Nai là một eo biển có bãi cát thơ mộng và những hàng dừa xanh mướt mải, dành riêng cho du lịch nghỉ dưỡng. Du khách đến đây thả hồn trước gió, nô đùa bơi cùng sóng biển, và thụ hưởng các món ngon của đặc sản nơi này.

Xuống biển rồi lên núi, dãy núi Đá Dựng còn mang trầm tích của biển cả từ ngàn vạn năm trước, với những hang động lên xuống kỳ thú cho du lịch khám phá và mạo hiểm. Đứng từ trên cao, ta có thể trải tầm mắt xuống đồng ruộng mênh mông xung quanh. Thạch Động nổi tiếng xưa nay, mây vờn của hang, truyền thuyết Thạch Sanh có từ đây.

Sau những chuyến đi quanh như thế với chuyện kể, với hình ảnh và rất nhiều trải nghiệm khác nhau, ta lại về với những chiều buông trước Đông Hồ, nhìn sang Tô Châu, mái ngói đỏ Tịnh xá Ngọc Tiên, và của nhiều ngôi chùa nữa – trên lưng chừng núi giữa màu xanh cây lá. Núi thả bóng xuống mặt hồ tĩnh lặng. Rất nên qua cầu lên núi, để nhìn ngắm toàn cảnh, bạn sẽ không khỏi choáng ngợp với hình ảnh một thị xã Hà Tiên duyên dáng, trắng sáng những ngôi nhà mới, một bán đảo tinh khôi, trù phú nằm giữa mây và nước… Đâu là cuối của mặt nước Đông Hồ, đâu là bắt đầu biển cả, rõ ràng bên phải bên trái mà ta cứ lẫn lộn như mơ…

Ta sẽ chọn đến Hà Tiên vào một mùa trăng, để được cảm mặt gương Đông Hồ như những thi nhân nah hào một thuở trong thi đàn Chiêu Anh các, tao đàn thứ hai của nước nhà, để lại những hình ảnh của mảnh đất này bằng thơ là Hà Tiên Thập Vịnh, còn đến hôm nay. Có người Hà Tiên rất trẻ cũng viết về quê mình:

Nắng nhạt Bình San, sương mờ Thạch Đông

Mây vượt Tô Châu, giăng trắng Đông Hồ…

Đó là bức tranh sơ phác vài nét về Hà Tiên còn sau đó là những câu chuyện, có tình yê và thất vọng, có những chiến công và những lời thơ của người xưa…

T.N (Nguồn: Người đẹp VN)

Hà Tiên là mảnh đất từ lâu đã nổi tiếng bởi có nhiều thắng cảnh đẹp và món ăn ngon được du nhập từ 3 nền ẩm thực Việt – Hoa – Khơme.

Đây là xứ sở được tổng binh Mạc Cửu khai hoang từ rất xa xưa. Tương truyền, ngày xưa vì mến cảnh trần gian nơi đây có nhiều cảnh đẹp, non nước hữu tình, tiên nữ thường xuất hiện trên sông Giang Thành nên Mạc Cửu đặt tên là Hà Tiên. Đến với vùng đất xinh đẹp này, bạn sẽ được thăm quan rất nhiều cảnh xinh đẹp như: hòn Phụ Tử, núi Đá Dựng, Thạch Động, Đông Hồ, núi Ngọc, bãi tắm Mũi Nai, chùa Tam Bảo, cây dừa 4 ngọn, lăng Mạc Cửu…

Thiên nhiên ưu đãi cho Hà Tiên một tổng thể hài hòa vừa có núi, có biển, đảo và đồng bằng kết hợp thành một vùng đất đẹp như tên gọi. Tại đây, bạn cũng có thể mua vé tàu cao tốc đến Phú Quốc, chỉ mất khoảng 1h45′.

Người dân tại Hà Tiên sinh sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt tôm, cá biển, làm tôm khô, cá khô, buôn bán, nuôi tôm, cá…

Nơi đây có nhiều bãi tắm và Mũi Nai là một trong 10 thắng cảnh đẹp tại Hà Tiên, thu hút nhiều khách du lịch đến tham quan.

Những buổi sớm mai, sẽ không còn gì thú vị bằng khi bạn ra ngồi ngay bến Đông Hồ để vừa nhâm nhi ly café, vừa ngắm bình minh sớm mai tuyệt đẹp.

Từ thị xã Hà Tiên, bạn cũng có thể tiếp tục đến tham quan một số quần đảo, đảo tuyệt đẹp nằm trong tỉnh Kiên Giang như: quần đảo Hải Tặc, ngồi tàu cách thị xã hơn 1h để khám phá vẻ đẹp hoang sơ và nhiều hải sản nơi đây.

Đến với vùng đất xinh đẹp này, bạn sẽ được thăm quan rất nhiều cảnh xinh đẹp như: hòn Phụ Tử, núi Đá Dựng, Thạch Động, Đông Hồ, núi Ngọc, bãi tắm Mũi Nai, chùa Tam Bảo, cây dừa 4 ngọn, lăng Mạc Cửu…

Những món ăn tại thị xã Hà Tiên cũng là sự kết tinh giữa các dân tộc Việt – Hoa – Khơme rất đặc trưng như: xôi Hà Tiên, hủ tiếu hấp, bún nước kèn, bún nhâm tôm khô, bánh tằm bì, nem nướng, bánh canh hải sản…

Đ.T(tin vnexpress)

Nhiều du khách đến Hà Tiên thưởng thức xôi dân dã đã buột miệng khen: “Xôi Hà Tiên ngon và đẹp” màu óng ánh và vị thơm của nếp, vị béo của dừa làm xao xuyến lòng thực khách. Hà Tiên là xứ biển với bao nhiêu món ăn được chế biến từ hải sản tươi sống nhưng nhiều du khách vẫn chọn cho mình gói xôi điểm tâm bữa sáng. Xôi là món ăn bình dị làm từ nếp nhiều nơi có nhưng thưởng thức món xôi này tại Hà Tiên lại khác lạ vẻ bóng bẩy, óng ánh của xôi khiến du khách không kềm lòng được…

Hà Tiên, miền đất cuối cùng phía Tây Nam Tổ quốc, tuy là miền biên viễn xa xôi nhưng được thiên nhiên ưu ái tạo lập với một địa hình vô cùng đa dạng, một miền đất vừa có đồng bằng, vừa có núi non, hang động, sông hồ biển cả…, tất cả cảnh vật đó đã vẽ nên một bức tranh sơn thủy hữu tình làm say đắm lòng người. Vì vậy, đã từ lâu Hà Tiên luôn là nguồn cảm hứng thi ca cho các văn nghệ sĩ và là một địa điểm du lịch vô cùng lý thú đối với du khách gần xa. Ngoài cảnh sắc tươi đẹp ấy, thiên nhiên còn ban tặng cho Hà Tiên nhiều sản vật vô cùng dồi dào và phong phú mà không phải nơi nào cũng có được. Hà Tiên được hình thành cùng với ba dân tộc chính: Việt, Hoa, Khmer đã sống đan xen, gắn bó bên nhau từ rất lâu đời, cùng nhau đoàn kết chống chọi với những khắc nghiệt của thiên nhiên và đánh đuổi kẻ thù xâm lược. Chính từ sự cộng cư đó làm cho ba nền văn hóa của ba dân tộc có sự đan xen, gắn kết, giao thoa lẫn nhau, bổ sung cho nhau và tạo nên một bản sắc văn hóa rất riêng, trong đó có văn hóa ẩm thực. Vì vậy, khi du khách đến Hà Tiên không những được chiêm ngưỡng cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp mà còn được thưởng thức một hương vị ẩm thực vô cùng độc đáo.

Dưới đây xin giới thiệu đôi nét về “ Ẩm thực Hà Tiên”, miền đất cuối trời Tây Nam tổ quốc.

Xôi được nấu từ nếp thơm nên khi vừa chín đã thơm lừng. Đặc biệt, phụ nữ Hà Tiên nấu xôi rất khéo, hạt nếp chín có màu trắng ngà bóng lưỡng, thoạt nhìn đã kích thích thị giác và truyền thần kinh đến não tạo cảm giác thèm ăn nơi đầu lưỡi. Nếu chỉ ăn xôi không cũng thấy ngon vì mùi thơm lừng của nếp và độ vừa ăn. Xôi Hà Tiên có: xôi mặn, xôi ngọt.

– Xôi ngọt có thêm nước cốt dừa được chế biến sền sệt như nước sốt. Bên trên để chút dừa nạo sợi được ngào với đường thốt nốt. Ăn vào béo ngậy, thơm lừng.

– Xôi mặn Hà Tiên không để nhiều gia vị, thịt như các nơi khác. Xôi mặn Hà Tiên chỉ có lớp tôm khô giã sợi nhuyễn để trên bề mặt nhưng hương vị rất đậm đà. Mỗi gói xôi Hà Tiên nhỏ gọn nằm trong lòng bàn tay. Người ăn sẽ phải xuýt xoa với hương vị và muốn ăn thêm gói nữa cho mà xem.

Để thưởng thức xôi Hà Tiên du khách có thể tìm đến địa chỉ: Ngã 4 vòng xuyến đường Nguyễn Phúc Chu, điện thoại 0868083533 (Dì chín) hoặc ngã ba đường Mạc Thiên Tích và đường Lâm Văn Quang.

Món bánh trứng sam chỉ thấy ở Hà Tiên, bánh được làm từ bột gạo xay đơn giản mà đặc sắc níu giữ chân người dân và du khách thập phương.

Gạo được ngâm khoảng 6 tiếng, đem xay thành bột, bỏ vào một cái túi vải và dằn cho khô rồi đem bột đó chà trong cái nia hay cái rổ tre thưa, phía dưới có xửng lót lá chuối hứng bột. Chà xong đem hấp chín, trộn với nước đường (đường thốt nốt) thắng. Khoảng giờ sau bánh hút đường đều và khô lại, ăn kèm với dừa khô nạo và mè rang rắc lên trên.

Để thưởng thức du khách có thể tìm mua tại địa chỉ: Số 59 Lam Sơn, Khu phố 1, Phường Bình San, điện thoại 0859578851.