Di tích lịch sử “Nhà cao cẳng” tọa lạc ở số 18, đường Lê Lợi, TP.Vũng Tàu là nơi diễn ra nhiều cuộc họp bí mật của Tỉnh ủy Bà Rịa-Long Khánh trong những năm tháng kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Từ ngôi nhà này, nhiều quyết định quan trọng đã được triển khai, góp phần thúc đẩy phong trào cách mạng tại địa phương phát triển.

Nhà cao cẳng rộng 160m2, và sở dĩ có tên gọi như vậy vì phía dưới ngôi nhà là hàng 4 dãy cột đá, mỗi cột cao 2,2m, cạnh vuông 40cm như đôi chân chống đỡ ngôi nhà. Nhà được xây dựng theo kiến trúc kiểu nhà nghỉ biệt lập, có hàng rào, sân vườn bao quanh. Nhà được chia thành 2 khu: khu nhà chính và khu nhà phụ.

Khu nhà chính gồm 2 tầng, tầng trệt là dãy cột trụ chống đỡ cả ngôi nhà. Tầng lầu là nơi ở chính của ngôi nhà, được thiết kế 2 mặt trước và sau có cầu thang lên xuống, xây thoai thoải từ phía ngoài trời dẫn lên lầu. Bên trong có một sảnh lớn dùng để tiếp khách và các phòng nhỏ dùng để nghỉ ngơi. Ở các phòng đều có cửa sổ hướng ra khu vườn, tạo nên một không gian tĩnh lặng. Mái nhà được lợp bằng ngói tây, tương tự mái nhà của dân tộc Thái, mái dốc xuống ở 4 phía, 2 phía đầu hồi đều có tam giác nhỏ để đón gió chống nóng. Khu nhà phụ là gian nhà rộng 2,25m, mái ngang 6m dùng làm nhà bếp và lối dẫn lên nhà chính.

“Nhà cao cẳng” được ông Deloudet, Công chức, Sĩ quan người Pháp làm việc ở Sài Gòn cho xây dựng hoàn thành vào khoảng năm 1949. Ngôi nhà được xây để ông cùng vợ là bà Chau Chon làm nơi nghỉ mát ở Vũng Tàu. Xung quanh khu vực “Nhà cao cẳng” có nhiều biệt thự và khu nghỉ mát, hướng ra bãi biển, an ninh được kiểm tra rất nghiêm ngặt.

Năm 1950, ông Deloudet về Pháp, ngôi nhà trở thành tài sản của bà Chau Chon. Đến năm 1951, bà bán ngôi nhà này cho kỹ sư nông nghiệp Nguyễn Văn Chiến. Năm 1952, ông Ba Trà, công nhân một nhà máy nước ở Bà Rịa được giao trọng trách trông coi “Nhà cao cẳng”. Ông là một người nhiệt tình tham gia vào các phong trào cách mạng của Đảng bộ; ông nhiều lần bị giặc bắt, được thả và luôn nằm trong tầm ngắm của quân địch. Với tinh thần yêu nước, tại Vũng Tàu, ông nhanh chóng kết nối với Đảng và tiếp tục làm cơ sở bí mật cho các cán bộ hoạt động cách mạng.

Lợi dụng sự lơ là, thiếu cảnh giác của địch, trong thời gian từ năm 1956-1959, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bà Rịa-Long Khánh đã biến “Nhà cao cẳng” và các biệt thự xung quanh thành cơ sở cách mạng, làm nơi ăn, chốn ở, nơi đi lại sinh hoạt hội họp của các đồng chí lãnh đạo phong trào cách mạng.

Tại đây, dưới sự chỉ dẫn dắt của đồng chí Năm An Chi, phong trào cách mạng trong quần chúng nhân dân phát triển mạnh mẽ và sâu rộng. Trong các năm 1956, 1957, nhiều cuộc họp bí mật diễn ra tại “Nhà cao cẳng”. Trong cuộc họp, nhiều chủ trương của Đảng được triển khai, kịp thời bám sát tình hình, thúc đẩy phong trào cách mạng địa phương phát triển.

Trong tháng 3 và tháng 4 năm 1959, chính tại nơi đây, Thường vụ Tỉnh ủy đã tổ chức cuộc họp với Huyện ủy Vũng Tàu nhằm kiểm tra công tác học tập Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng và triển khai những Chỉ thị của Đảng bộ liên tỉnh miền Đông; chương trình vận động phong trào quần chúng nhân dân chống luật 10/59 của chính quyền Ngô Đình Diệm .

Ông Võ Quý Khanh cho biết, hiện tại di tích lịch sử cách mạng “Nhà cao cẳng” nằm trong khuôn viên của Cục Hải quan TP.Vũng Tàu và do đơn vị này quản lý. Phần lớn kiến trúc ngôi nhà vẫn được giữ nguyên vẹn. Do chỉ tồn tại trong thời gian ngắn của thời kỳ đầu kháng chiến chống đế quốc Mỹ nên các hiện vật không được lưu lại. Năm 1991, “Nhà cao cẳng” được Bộ VHTT công nhận là di tích lịch sử cách mạng.

Bài, ảnh: BẢO NGỌC

Báo Bà Rịa – Vũng Tàu

Nhà truyền thống cách mạng TP. Vũng Tàu (số 1 Ba Cu, phường 1), trước đây là trụ sở Ủy ban Việt Minh tại Vũng Tàu. Trải qua các thời kỳ chiến tranh khốc liệt, đến nay, trụ sở Ủy ban Việt Minh vẫn còn vẹn nguyên đó như một minh chứng hùng hồn của lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của người dân Bà Rịa – Vũng Tàu nói riêng và nhân dân Việt Nam nói chung.

Dinh quan năm Pháp nằm giữa số nhà 39 và 50 đường Quang Trung, phường Châu Thành thuộc TX. Vũng Tàu, vốn là văn phòng chỉ huy quân sự khu vực Vũng Tàu từ thập niên đầu của thế kỷ 18 đến khi Nhật đảo chính Pháp. Đó là một ngôi biệt thự xây cất đồ sộ (thường gọi là P.O ) có hai tầng thoáng mát, đủ tiện nghi, nằm sát biển ở Bãi Trước. Trong khu biệt thự còn có văn phòng tham mưu trực thuộc (gọi là ETAT MAJOR), nơi thường xuyên có sĩ quan Pháp làm việc. Ngày 25-8-1945, dinh quan năm Pháp chính thức trở thành trụ sở Ủy ban Việt Minh thị xã Vũng Tàu.

Toàn khu Ủy ban Việt Minh rộng 6580m2, nằm sát biển Bãi Trước. Đây là một công trình được thiết kế theo dáng kiến trúc công sở thời Pháp thuộc: nhà 2 tầng, bậc thềm cao, có hành lang thoáng rộng, cửa sổ bốn phía, cầu phong, ly tô và có trần vôi rơm cách nhiệt… Tầng trệt là nơi hội họp, tầng lầu là nơi ở của các đồng chí trong Ủy ban Việt Minh. Căn phòng 22m2 đầu tiên của tầng lầu là nơi ở và làm việc của bí thư Nguyễn Văn Phúc.

Khi Nhật đảo chính Pháp, phụ trách chỉ huy quân sự lúc đó là viên thiếu tướng Quillikini và toàn bộ sĩ quan Pháp dưới quyền bị bắt giải lên Sài Gòn. Trong những ngày khởi nghĩa, ủy ban khởi nghĩa Vũng Tàu bao gồm các đồng chí Nguyễn Xuân Nhật, Hồ Sĩ Nam, Nguyễn Bảo, Lê Đình Y, Bùi Cửu và nhiều đồng chí khác đã ăn ở và làm việc tại trụ sở. Lực lượng bảo vệ trung đội cảm tử quân cũng đóng trong khu vực này.

Ngày 28-8-1945, tại sân vận động Lam Sơn (cách trụ sở Ủy ban Việt Minh khoảng 300m), cuộc mitting khởi nghĩa của nhân dân Vũng Tàu giành chính quền thắng lợi, chính quyền cách mạng chính thức về tay nhân dân dưới sự lãnh đạo của Ủy Ban Việt Minh TX. Vũng Tàu.

Ủy ban Việt Minh có ý nghĩa lịch sử đặc biệt sâu sắc đối với tiến trình cách mạng của địa phương. Thắng lợi của cuộc cách mạng tháng 8 năm 1945 và sự thành lập chi bộ Đảng Vũng Tàu đánh dấu một bước phát triển mới của phong trào cách mạng Vũng Tàu từ khi có Đảng. Trong hoàn cảnh gay go phức tạp rất riêng biệt ở Vũng Tàu của những ngày chính quyền cách mạng mới thành lập, Ủy ban Việt Minh là người lãnh đạo, tổ chức nhân dân Vũng Tàu gìn giữ chính quyền, xây dựng được những cơ sở vật chất và tinh thần của một chế độ mới, chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống Pháp trường kỳ sắp diễn ra.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, di tích trụ sở Việt Minh do Công ty du lịch Đồng Nai (1975 – 1977) và Công ty Du lịch dịch vụ dầu khí OSC trực tiếp quản lý sử dụng. Nhằm mục đích phục vụ kinh doanh du lịch, công ty OSC đã tiến hành một số lần tu sửa nhỏ: Đục lắp điều hòa nhiệt độ, xây thêm một phòng trên tầng lầu, cải tạo mặt bằng ngoại thất, xây nhà trệt phía sau và thiết kế một số điểm vui chơi giải trí. Sau đó, di tích trở thành câu lạc bộ thanh niên thuộc khách sạn Thắng Lợi, khu du lịch Lam Sơn…

Năm 1991, trụ sở Ủy ban Việt Minh được Bộ Văn hoá – Thông tin công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia và đổi tên thành Nhà truyền thống cách mạng TP. Vũng Tàu (số 1 Ba Cu, TP. Vũng Tàu). Ngày nay, Nhà truyền thống cách mạng TP. Vũng Tàu là trụ sở của Trung tâm Văn hoá – Thông tin – Thể thao TP. Vũng Tàu. Bên trong hai tầng nhà truyền thống được sử dụng làm thư viện, nơi trưng bày, triển lãm, tổ chức hội họp. Phía tầng lầu là phòng trưng bày hình ảnh, tư liệu lịch sử. Nằm ở vị trí thuận lợi, ngay trung tâm TP. Vũng Tàu, sát biển, Tháng 10/2013 thư viện được chuyển về số 91 Lý Thường Kiêt, (trụ sở Thư viện tỉnh cũ) để hoạt động và UBND thành phố Vũng Tàu tiến hành các thủ tục trùng tu.

Nhà truyền thống cách mạng TP. Vũng Tàu đã tôn thêm vẻ đẹp của thành phố biển du lịch Vũng Tàu và là nơi tổ chức các hoạt động văn hoá, thể thao và du lịch của thành phố Vũng Tàu

Nếu ở Sài Gòn có bánh tiêu sầu riêng, bánh tiêu cadé thì những chiếc bánh tiêu đậu xanh ở Vũng Tàu (43 Đồ Chiểu, Phường 1, TP Vũng Tàu) đã tạo ra một “hiện tượng ẩm thực” được săn đón nhiệt tình.

Nếu là dân sành ăn, hẳn bạn đã từng nghe danh hàng bánh tiêu Đồ Chiểu ở Vũng Tàu. Tuy chỉ là một xe đẩy nhỏ nhưng lúc nào nơi đây cũng có rất đông khách đứng đợi mua bánh. Thậm chí có người phải gọi đặt trước luôn cơ đấy. Thật tò mò bởi cũng chỉ là bánh tiêu thôi, có gì đặc biệt mà lại được yêu thích đến thế nhỉ?

Hàng bánh tiêu bình dân này có tuổi đời đã được 30 năm do cô chủ là người gốc Hoa đứng bán. Tiệm chỉ bán hai loại là bánh nhân đậu xanh và nhân trứng. Nghe có vẻ bình thường nhưng đấy lại là những cái tên khiến nhiều người không quản nhọc công để thưởng thức cho bằng được.

Không làm bánh sẵn như nhiều nơi khác, đến đây thực khách sẽ chứng kiến từng thao tác nhào bột, gói nhân và chiên bánh. Nguyên liệu cơ bản cũng gồm bột mì, đường, mè… nhưng điểm nhấn chính là nhân bánh. Phần đậu xanh hấp giã nhuyễn được gói ghém đầy đặn vào trong lớp vỏ bột. Từng mẻ bánh chiên ngập trong dầu nóng cho đến khi vàng đều thì vớt ra.

Có lẽ vì thế mà mỗi khách phải đợi tầm 10 – 15 phút mới có bánh. Đa số người ta thường mua với số lượng lớn nên đôi khi bạn phải chờ tầm 1 – 2 tiếng là chuyện thường đấy nhé. Xem chừng ăn bánh tiêu thôi mà cũng “gian nan” quá nhỉ?

Tuy nhiên khi thưởng thức ngay những chiếc bánh nóng hổi mới vừa ráo dầu, bạn sẽ thấy thật chẳng bõ công chờ đợi. Phần đậu còn hơi nóng, ẩm mềm và dính đều hai bên thành bánh mỏng căn phồng chứ không hề vón cục. Vừa cắn chạm vào, cái bùi béo đã vội chực trào khắp khoang miệng. Lớp vỏ bột giòn thơm lừng mùi mè càng nhai càng thấy ngất ngây.

Vậy nên mới hiểu tại sao ai đến đây cũng đều gọi tận vài chục bánh. Bởi ăn một lần, bạn sẽ thấy thòm thèm mà muốn thưởng thức thêm vài ba cái nữa cho thoả. Và dù cho có đắt hàng như thế nhưng mỗi chiếc bánh tiêu chỉ có giá tầm 4k mà thôi. Thậm chí có nhiều người đề nghị nên tăng giá nhưng cô chủ vẫn giữ nguyên qua nhiều năm.

Có đến Vũng Tàu, bạn nhớ trải nghiệm cảm giác “chờ đợi là hạnh phúc” với món bánh tiêu đậu xanh thơm ngon này nhé!

https://kenh14.vn/

Ở Vũng Tàu, tiệm bánh bông lan trứng muối lâu đời nhất phải kể đến tiệm bánh “Gốc cột điện” (17B, Nguyễn Trường Tộ, phường 2, TP. Vũng Tàu). Bà Nguyễn Thị Xứ – chủ tiệm bánh bông lan “Gốc cột điện” khởi nghiệp từ năm 1968. Sở dĩ quán có tên “kỳ cục” như vậy vì địa điểm bán bánh bông lan ngay gốc cột điện, tại khúc chợ Bến Đình 50 năm trước. Người ta quen giới thiệu cho nhau về tiệm bánh thơm ngon ngay ở gốc cột điện. Rồi lâu dần, nó trở thành điều gì đó, chưa phải là thương hiệu, nhưng ý nghĩa nhiều hơn một cái tên của quán. Hiện nay, con trai bà Nguyễn Thị Xứ – anh Huỳnh Ngọc Duy là người tiếp nối cơ nghiệp mẹ để lại.

Điều đầu tiên anh Duy nghĩ, là phải tìm ra những sản phẩm mới. Và rồi, từ năm 2000, bánh bông lan trứng muối ra đời. Nguyên liệu làm bông lan trứng muối bao gồm: bột mì, đường, muối, bơ thực vật, trứng gà, sữa tươi và thêm chút nước cam. Theo anh Duy, bánh bông lan muốn ngon thì khâu trộn bột phải đều, đạt độ tơi, mềm. Nhưng bí quyết làm nên một chiếc bánh tuyệt hảo lại nằm ở khâu nướng bánh. Bánh bông lan của tiệm được nướng bằng củi gáo dừa (vỏ dừa khô), có độ nóng cao, không độc hại. Khi nướng, nhiệt độ cao làm tan chảy lòng đỏ trứng muối, như dòng nham thạch ngấm vào bột bánh. Vì vậy, khi thưởng thức, mọi người sẽ cảm nhận được một thứ hương vị ngọt ngào, béo ngậy quyện lẫn và tan chảy.

Điều đặc biệt khi đến với tiệm bánh bông lan Gốc cột điện là khách hàng có thể tham quan, trải nghiệm khu vực nướng bánh. Vì sự thú vị đó, cho nên tiệm luôn đông khách. Vào dịp cuối tuần, khách du lịch, người dân địa phương phải xếp hàng chờ đến lượt. Dàn bếp nướng gần 20 lò đỏ lửa hừng hực từ sáng sớm đến tối mịt, người làm không ngơi tay.

Những chiếc bánh nóng hổi mới ra lò ngay lập tức được đóng hộp, mỗi hộp 10 chiếc có giá 25 -30 ngàn đồng. Ngoài ra, tiệm bánh “Gốc cột điện” còn bán nhiều loại bánh bông lan: trứng muối/phô mai (25.000 đồng/hộp), trứng muối/phô mai chà bông (30.000 đồng/hộp), trứng muối phô mai (35.000 đồng/hộp), trứng muối phô mai chà bông/thịt heo Tứ Xuyên (40.000 đồng/hộp).

Chị Trần Thị Nhung (du khách TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ: “Mỗi lần đến Vũng Tàu du lịch tôi đều ghé tiệm để mua bằng được bánh bông lan trứng muối về làm quà cho bạn bè và gia đình. Bánh ngon, tiệm bánh sạch sẽ. Đặc biệt, được tận mắt chứng kiến quy trình làm bánh nên rất an tâm”.

Khách du lịch đến TP.Vũng Tàu thường truyền miệng nhau nhất định phải mua bông lan trứng muối về làm quà. Thế nên, ngoài tiệm bánh bông lan “Gốc cột điện” nhiều tiệm bánh bông lan trứng muối khác như: Ngọc Hiệp (đường Đồ Chiểu), bông lan Thọ gốc vú sữa (Nguyễn Trường Tộ), Bông lan trứng muối Davi (Hoàng Hoa Thám)… lần lượt ra đời đều đắt hàng…

Xem thêm: Đừng quên thưởng thức món Bánh Khọt Vũng Tàu khi về xứ biển này

Bài, ảnh: HOÀNG BÁCH

Báo Bà Rịa – Vũng Tàu