Tọa lạc trên triền Núi Lớn (90, Trần Phú, phường 5, TP. Vũng Tàu) là một ngôi miếu có tên gọi Giếng Ngự, bởi trong miếu có 1 cái giếng cổ, chứa đựng những giai thoại ly kỳ.

Theo những giai thoại được lưu truyền trong dân gian về Miếu bà Giếng Ngự (còn gọi là Giếng Gia Long), đây là nơi vua Gia Long từng đến. Truyền thuyết kể rằng, trong khi trốn chạy sự truy sát của vua Quang Trung, quan quân nhà Nguyễn đã đặt chân đến vùng núi này. Đến đây, chủ tớ cùng khát khô cả họng, nhưng không tìm ra dòng nước ngọt nào bởi bốn bề toàn là biển cả. Nhà vua bèn cắm thanh gươm xuống đất và khấn rằng, nếu ông còn “chân mệnh thiên tử” thì sẽ mang nước ngọt tới. Lát sau, xung quanh thanh gươm rỉ ra nước ngọt. Ông và quân lính vui mừng khôn xiết, vội đào quanh thanh gươm tạo thành một cái giếng lấy nước uống…

Từ đó, người xưa đồn rằng, uống nước giếng này có thể giúp con trai, con gái xinh đẹp, tài năng như công chúa, hoàng tử. Người xưa còn tin rằng, nước giếng giúp chữa lành nhiều chứng bệnh, giúp đẹp da, đẹp tóc. Trải qua hàng trăm năm, đến nay nhiều khách thập phương và người dân địa phương vẫn tìm đến để cầu an, xin nước giếng về tắm, gội cầu mong sức khỏe, bệnh tật tan biến.

Những người địa phương có gia đình sống nhiều đời ở đây cho biết, chiếc giếng cổ này không dưới 100 năm, ước khoảng vào năm 1788. Bà Nguyễn Thị Thúy Phượng (65 tuổi), cai quản ngôi miếu này kể, năm 1935, ông Hai Thiệu là ông nội của bà cùng một số người dân trong vùng lên núi đốn củi đã phát hiện ra cái am nhỏ có bức tranh vẽ thờ 5 Bà chúa của vùng đất này. Kế bên là cái giếng như giai thoại kể trên. Sau đó, ông đã xây dựng lại am thành miếu và đặt tên là Miếu bà Giếng Ngự. Từ đó đến nay, ngôi miếu được các thế hệ trong gia đình ông Hai Thiệu trông giữ và chăm sóc.

Với những giai thoại kỳ bí, ngôi miếu thu hút khá đông khách thập phương và người dân địa phương đến thăm viếng, cầu phúc lành. Bà Trần Thị Vân (65 tuổi, ở phường 5), cho hay: “Từ nhỏ, tôi đã nghe người dân trong vùng kể về sự linh thiêng của ngôi miếu và chiếc giếng này. Tuần nào tôi cũng lên đây để cầu phúc, cầu sức khỏe, an lành cho cả gia đình và xin nước giếng về ngâm chân với ước mong khỏe mạnh”.

Có một thời gian, nhiều người dân, du khách lấy nước giếng để tắm giặt khiến cho nguồn nước dần mất đi tính linh thiêng và gây nên cảnh lộn xộn, phản cảm. Để bảo vệ nguồn nước giếng, gia đình bà Phượng đã xây lại giếng, hằng ngày múc nước lên đóng vào từng chai nhỏ cho khách hành hương mang về. Chiếc giếng có miệng khoảng 80cm, độ sâu chừng 3-4m, nhưng quanh năm có nước và rất ngọt, mát. Năm 2019, ngôi miếu đã được sửa sang, tu bổ khang trang từ nguồn đóng góp của bá tánh.

Hiện nay, ngôi miếu có khu thờ 5 Bà chúa. Tục thờ 5 Bà xuất phát từ tín ngưỡng thờ mẫu, là 5 vị thánh mẫu cai quản, bảo trợ vùng núi này. Ngoài ra, miếu còn có các quần thể thờ tự: các vị thần núi, vua Gia Long, phật bà Quan âm, ngũ hổ, Giếng Ngự.

Vào ngày 16/3 âm lịch hằng năm, tại miếu diễn ra lễ cúng Bà. Trong ngày này, gia đình bà Phượng thường tổ chức cúng 7 mâm gồm: mâm vàng, mâm bạc và 5 mâm ngũ sắc tượng trưng cho 5 Bà. Các mâm cúng đều là thực phẩm chay, hoa quả, cau trầu… Nghi thức cúng theo phong tục thờ mẫu gồm có lễ đội mâm và dâng mâm lên Bà.

Bài: MINH THIÊN

Báo Bà Rịa – Vũng Tàu

Nhắc đến Vũng Tàu khách du lịch nghĩ ngay đến Bãi Trước, Bãi Sau, Bãi Dứa chứ rất ít du khách biết đến bãi tắm Long Cung, Thủy Tiên. La những bãi tắm mới phát triển 5 năm trở lại đây, nên vẫn giữ được vẻ hoang sơ, bãi tắm sạch và điều đặc biệt hải sản ở đây cực rẻ và tươi ngon.

Đường đi tới bãi tắm LONG CUNG cũng tương đối dễ kiếm. Bãi tắm này nằm ngoài rìa thành phố, các bạn cứ theo quốc 51C chạy theo hướng về Sài Gòn, qua resort Sân Golf Paradise gặp một ngã 3 có mũi tên chỉ vào Long Cung Resort thì chạy vô. Chạy thẳng đến cuối đường là gặp bãi tắm Long Cung

Bãi biển ở đây cát trắng trải dài, nước trong khá thích hợp cho những hoạt động vui chơi ngoài trời như đá banh hay bóng chuyền bãi biển.

Điều đặc biệt nhất ở Bãi tắm Thủy Tiên là gì các bạn biết không? Đó là việc tận tay lựa hải sản từ những chiếc thuyền thúng đánh bắt. Ở nơi đây, tựa như một làng chài nhỏ. Người dân đi thuyền thúng đánh bắt gần bờ rồi mang hải sản vào bán cho khách du lịch hoặc những nhà hàng đã đặt trước.

Họ vừa ngồi gỡ cá dính trong lưới vừa trò chuyện về nghề đi biển. Cá, mực, tôm, cua ghẹ, …đủ cả nhưng tùy hôm mà được nhiều hay ít. Mà có một điều đặc biệt hải sản ở đây rất tươi mà lại còn rẻ nữa. Mua cả mớ cá, mớ tôm (tôm con nào con nấy bự chà bá lửa) rồi mực và bạch tuộc mà có gần 200.000 đồng/kg. Cá sòng tươi ngon bán có đâu vài ba chục ngàn đồng/kg. Tôm tươi cỡ 150.000 đồng/kg. Bạn có thể trả giá một chút vì người ta vẫn nói thách nha. Nói chung mỗi người cỡ 100.000 đồng là ăn uống lè lưỡi.

Di tích lịch sử “Nhà cao cẳng” tọa lạc ở số 18, đường Lê Lợi, TP.Vũng Tàu là nơi diễn ra nhiều cuộc họp bí mật của Tỉnh ủy Bà Rịa-Long Khánh trong những năm tháng kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Từ ngôi nhà này, nhiều quyết định quan trọng đã được triển khai, góp phần thúc đẩy phong trào cách mạng tại địa phương phát triển.

Nhà cao cẳng rộng 160m2, và sở dĩ có tên gọi như vậy vì phía dưới ngôi nhà là hàng 4 dãy cột đá, mỗi cột cao 2,2m, cạnh vuông 40cm như đôi chân chống đỡ ngôi nhà. Nhà được xây dựng theo kiến trúc kiểu nhà nghỉ biệt lập, có hàng rào, sân vườn bao quanh. Nhà được chia thành 2 khu: khu nhà chính và khu nhà phụ.

Khu nhà chính gồm 2 tầng, tầng trệt là dãy cột trụ chống đỡ cả ngôi nhà. Tầng lầu là nơi ở chính của ngôi nhà, được thiết kế 2 mặt trước và sau có cầu thang lên xuống, xây thoai thoải từ phía ngoài trời dẫn lên lầu. Bên trong có một sảnh lớn dùng để tiếp khách và các phòng nhỏ dùng để nghỉ ngơi. Ở các phòng đều có cửa sổ hướng ra khu vườn, tạo nên một không gian tĩnh lặng. Mái nhà được lợp bằng ngói tây, tương tự mái nhà của dân tộc Thái, mái dốc xuống ở 4 phía, 2 phía đầu hồi đều có tam giác nhỏ để đón gió chống nóng. Khu nhà phụ là gian nhà rộng 2,25m, mái ngang 6m dùng làm nhà bếp và lối dẫn lên nhà chính.

“Nhà cao cẳng” được ông Deloudet, Công chức, Sĩ quan người Pháp làm việc ở Sài Gòn cho xây dựng hoàn thành vào khoảng năm 1949. Ngôi nhà được xây để ông cùng vợ là bà Chau Chon làm nơi nghỉ mát ở Vũng Tàu. Xung quanh khu vực “Nhà cao cẳng” có nhiều biệt thự và khu nghỉ mát, hướng ra bãi biển, an ninh được kiểm tra rất nghiêm ngặt.

Năm 1950, ông Deloudet về Pháp, ngôi nhà trở thành tài sản của bà Chau Chon. Đến năm 1951, bà bán ngôi nhà này cho kỹ sư nông nghiệp Nguyễn Văn Chiến. Năm 1952, ông Ba Trà, công nhân một nhà máy nước ở Bà Rịa được giao trọng trách trông coi “Nhà cao cẳng”. Ông là một người nhiệt tình tham gia vào các phong trào cách mạng của Đảng bộ; ông nhiều lần bị giặc bắt, được thả và luôn nằm trong tầm ngắm của quân địch. Với tinh thần yêu nước, tại Vũng Tàu, ông nhanh chóng kết nối với Đảng và tiếp tục làm cơ sở bí mật cho các cán bộ hoạt động cách mạng.

Lợi dụng sự lơ là, thiếu cảnh giác của địch, trong thời gian từ năm 1956-1959, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bà Rịa-Long Khánh đã biến “Nhà cao cẳng” và các biệt thự xung quanh thành cơ sở cách mạng, làm nơi ăn, chốn ở, nơi đi lại sinh hoạt hội họp của các đồng chí lãnh đạo phong trào cách mạng.

Tại đây, dưới sự chỉ dẫn dắt của đồng chí Năm An Chi, phong trào cách mạng trong quần chúng nhân dân phát triển mạnh mẽ và sâu rộng. Trong các năm 1956, 1957, nhiều cuộc họp bí mật diễn ra tại “Nhà cao cẳng”. Trong cuộc họp, nhiều chủ trương của Đảng được triển khai, kịp thời bám sát tình hình, thúc đẩy phong trào cách mạng địa phương phát triển.

Trong tháng 3 và tháng 4 năm 1959, chính tại nơi đây, Thường vụ Tỉnh ủy đã tổ chức cuộc họp với Huyện ủy Vũng Tàu nhằm kiểm tra công tác học tập Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng và triển khai những Chỉ thị của Đảng bộ liên tỉnh miền Đông; chương trình vận động phong trào quần chúng nhân dân chống luật 10/59 của chính quyền Ngô Đình Diệm .

Ông Võ Quý Khanh cho biết, hiện tại di tích lịch sử cách mạng “Nhà cao cẳng” nằm trong khuôn viên của Cục Hải quan TP.Vũng Tàu và do đơn vị này quản lý. Phần lớn kiến trúc ngôi nhà vẫn được giữ nguyên vẹn. Do chỉ tồn tại trong thời gian ngắn của thời kỳ đầu kháng chiến chống đế quốc Mỹ nên các hiện vật không được lưu lại. Năm 1991, “Nhà cao cẳng” được Bộ VHTT công nhận là di tích lịch sử cách mạng.

Bài, ảnh: BẢO NGỌC

Báo Bà Rịa – Vũng Tàu

Nhà truyền thống cách mạng TP. Vũng Tàu (số 1 Ba Cu, phường 1), trước đây là trụ sở Ủy ban Việt Minh tại Vũng Tàu. Trải qua các thời kỳ chiến tranh khốc liệt, đến nay, trụ sở Ủy ban Việt Minh vẫn còn vẹn nguyên đó như một minh chứng hùng hồn của lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của người dân Bà Rịa – Vũng Tàu nói riêng và nhân dân Việt Nam nói chung.

Dinh quan năm Pháp nằm giữa số nhà 39 và 50 đường Quang Trung, phường Châu Thành thuộc TX. Vũng Tàu, vốn là văn phòng chỉ huy quân sự khu vực Vũng Tàu từ thập niên đầu của thế kỷ 18 đến khi Nhật đảo chính Pháp. Đó là một ngôi biệt thự xây cất đồ sộ (thường gọi là P.O ) có hai tầng thoáng mát, đủ tiện nghi, nằm sát biển ở Bãi Trước. Trong khu biệt thự còn có văn phòng tham mưu trực thuộc (gọi là ETAT MAJOR), nơi thường xuyên có sĩ quan Pháp làm việc. Ngày 25-8-1945, dinh quan năm Pháp chính thức trở thành trụ sở Ủy ban Việt Minh thị xã Vũng Tàu.

Toàn khu Ủy ban Việt Minh rộng 6580m2, nằm sát biển Bãi Trước. Đây là một công trình được thiết kế theo dáng kiến trúc công sở thời Pháp thuộc: nhà 2 tầng, bậc thềm cao, có hành lang thoáng rộng, cửa sổ bốn phía, cầu phong, ly tô và có trần vôi rơm cách nhiệt… Tầng trệt là nơi hội họp, tầng lầu là nơi ở của các đồng chí trong Ủy ban Việt Minh. Căn phòng 22m2 đầu tiên của tầng lầu là nơi ở và làm việc của bí thư Nguyễn Văn Phúc.

Khi Nhật đảo chính Pháp, phụ trách chỉ huy quân sự lúc đó là viên thiếu tướng Quillikini và toàn bộ sĩ quan Pháp dưới quyền bị bắt giải lên Sài Gòn. Trong những ngày khởi nghĩa, ủy ban khởi nghĩa Vũng Tàu bao gồm các đồng chí Nguyễn Xuân Nhật, Hồ Sĩ Nam, Nguyễn Bảo, Lê Đình Y, Bùi Cửu và nhiều đồng chí khác đã ăn ở và làm việc tại trụ sở. Lực lượng bảo vệ trung đội cảm tử quân cũng đóng trong khu vực này.

Ngày 28-8-1945, tại sân vận động Lam Sơn (cách trụ sở Ủy ban Việt Minh khoảng 300m), cuộc mitting khởi nghĩa của nhân dân Vũng Tàu giành chính quền thắng lợi, chính quyền cách mạng chính thức về tay nhân dân dưới sự lãnh đạo của Ủy Ban Việt Minh TX. Vũng Tàu.

Ủy ban Việt Minh có ý nghĩa lịch sử đặc biệt sâu sắc đối với tiến trình cách mạng của địa phương. Thắng lợi của cuộc cách mạng tháng 8 năm 1945 và sự thành lập chi bộ Đảng Vũng Tàu đánh dấu một bước phát triển mới của phong trào cách mạng Vũng Tàu từ khi có Đảng. Trong hoàn cảnh gay go phức tạp rất riêng biệt ở Vũng Tàu của những ngày chính quyền cách mạng mới thành lập, Ủy ban Việt Minh là người lãnh đạo, tổ chức nhân dân Vũng Tàu gìn giữ chính quyền, xây dựng được những cơ sở vật chất và tinh thần của một chế độ mới, chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống Pháp trường kỳ sắp diễn ra.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, di tích trụ sở Việt Minh do Công ty du lịch Đồng Nai (1975 – 1977) và Công ty Du lịch dịch vụ dầu khí OSC trực tiếp quản lý sử dụng. Nhằm mục đích phục vụ kinh doanh du lịch, công ty OSC đã tiến hành một số lần tu sửa nhỏ: Đục lắp điều hòa nhiệt độ, xây thêm một phòng trên tầng lầu, cải tạo mặt bằng ngoại thất, xây nhà trệt phía sau và thiết kế một số điểm vui chơi giải trí. Sau đó, di tích trở thành câu lạc bộ thanh niên thuộc khách sạn Thắng Lợi, khu du lịch Lam Sơn…

Năm 1991, trụ sở Ủy ban Việt Minh được Bộ Văn hoá – Thông tin công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia và đổi tên thành Nhà truyền thống cách mạng TP. Vũng Tàu (số 1 Ba Cu, TP. Vũng Tàu). Ngày nay, Nhà truyền thống cách mạng TP. Vũng Tàu là trụ sở của Trung tâm Văn hoá – Thông tin – Thể thao TP. Vũng Tàu. Bên trong hai tầng nhà truyền thống được sử dụng làm thư viện, nơi trưng bày, triển lãm, tổ chức hội họp. Phía tầng lầu là phòng trưng bày hình ảnh, tư liệu lịch sử. Nằm ở vị trí thuận lợi, ngay trung tâm TP. Vũng Tàu, sát biển, Tháng 10/2013 thư viện được chuyển về số 91 Lý Thường Kiêt, (trụ sở Thư viện tỉnh cũ) để hoạt động và UBND thành phố Vũng Tàu tiến hành các thủ tục trùng tu.

Nhà truyền thống cách mạng TP. Vũng Tàu đã tôn thêm vẻ đẹp của thành phố biển du lịch Vũng Tàu và là nơi tổ chức các hoạt động văn hoá, thể thao và du lịch của thành phố Vũng Tàu